Wetenschappelijke publicaties

Neurofeedback & ADHD

 
Om inzicht te krijgen in de behandeling van ADHD met Neurofeedback, kunnen onderstaande artikelen gedownload worden.

Van Doren et al. (2018). Sustained effects of neurofeedback in ADHD: A systematic review and meta-analysis. European Child & Adolescent Psychiatry.

De volgende systematische review en meta-analyse geeft een overzicht van gegevens van meer dan 500 kinderen met ADHD uit 10 gerandomiseerde gecontroleerde studies. De groepen die vergeleken werden waren kinderen die behandeld werden met Neurofeedback, met medicatie en kinderen die een controle-behandeling ondergingen. In deze onderzoeksgroep werden onderzoekers met verschillende opvattingen over neurofeedback geselecteerd om de onderzoeksgegevens op een uitgebalanceerde en kritische manier te interpreteren. Het klinisch effect werd beoordeeld na een follow-up periode van gemiddeld 6 maanden na beëindiging van de behandeling. De onderzoekers ontdekten dat Neurofeedback na deze termijn duurzame effecten had. Bovendien laten de resultaten een tendens zien dat de voordelen van Neurofeedback verder verbeterden van het einde van de behandeling tot follow-up, wat niet het geval was voor de andere behandelingen. Bovendien werd voor de medicatiegroepen nog steeds medicatie gebruikt in het interval van 6 maanden tot aan de follow-up, terwijl er voor Neurofeedback geen aanvullende behandelingssessies in dat interval werden uitgevoerd.

Strehl et al. (2017) Neurofeedback of Slow Cortical Potentials in Children with Attention-Deficit/Hyperactivtiy Disorder (ADHD): A Multicenter Randomized Trial Controlling for Unspecific Effects. Frontier in Human Neuroscience, 11.

Dit is (vooralsnog) het grootste multicentrische, willekeurig gecontroleerde onderzoek naar SCP Neurofeedback (gebruik makende van de THERA PRAX®), bij 150 kinderen met ADHD. Het onderzoek bevestigt de specifieke werkzaamheid van SCP Neurofeedback met betrekking tot de kernsymptomen van ADHD, in vergelijking tot een semi-actieve controlegroep. Deze uiteenzetting toont de haalbaarheid en bovenal, de werkzaamheid aan van SCP Neurofeedback bij kinderen met ADHD (gecontroleerd op specifieke en niet-specifieke effecten).

Arns et al. (2009). Efficacy of neurofeedback treatment in ADHD: The effects on inattention, impulsivity and hyperactivity: A meta-analysis. Clinical EEG and Neuroscience40(3), 180-9. 

Deze eerste meta-analyse van Neurofeedback als behandelmethode bij ADHD, laat grote effecten zien in de gebieden waar inattentie en impulsiviteit gereguleerd worden. Het merendeel van de studies ging hierbij uit van ‘standaard’ neurofeedback protocollen zoals Theta/Beta (TBR) of Slow Cortical Potential (SCP) Neurofeedback.

Arns et al. (2014). Evaluation of neurofeedback in ADHD: The long and winding road. Biological Psychology95, 108-15.

Onderstaande herziening, is een update op bovengenoemde meta-analyse, inclusief resultaten uit studies die sinds 2009 zijn gepubliceerd. Bovendien geeft deze herziening beter weer hoe de verschillende wijzen van toepassing van Neurofeedback gezien en geëvalueerd moeten worden.

Arns et al. (2012). The effects of QEEG-informed neurofeedback in ADHD: An open-label pilot study. Applied Psychophysiology and Biofeedback37(3), 171-80

Het volgende manuscript toont de resultaten van de ‘gepersonaliseerde’ Neurofeedback aanpak – ook wel QEEG gebaseerde Neurofeedback genoemd – die gebruikt wordt binnen neuroCare Clinics / Brainclinics. Ook geeft dit manuscript inzicht in hoe de toepassing van gepersonaliseerde Neurofeedback, zowel in deze, als in een voorgaande studie, de klinische effecten van de behandeling heeft verdubbeld.

Onderstaand zijn de resultaten van diverse belangrijke studies te vinden, die zijn uitgevoerd door onafhankelijke onderzoeksteams en die de effectiviteit van SCP en TBR Neurofeedback bij de behandeling van ADHD laten zien.

Heinrich et al. (2004) Training of Slow Cortical Potentials in Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: Evidence for Positive Behavioural and Neurophysiological Effects. Biological Psychiatry, 55(7), 772-5

De eerste studie beschrijft de toepassing van SCP Neurofeedback bij ADHD.

Strehl et al. (2006) Self-Regulation of Slow Cortial Potentials: A New Treatment for Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Pediatrics118(5)

Een tweede onafhankelijke gecontroleerde studie over SCP Neurofeedback bij ADHD.

Gani et al. (2008) Long Term Effects after Feedback of Slow Cortical Potentials and of Theta-Beta-Amplitudes in Children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). Int J Bioelectromagn, 10(4)

Onderstaand de follow up resultaten na twee jaar, van deze SCP Neurofeedback studie bij kinderen met ADHD, die de blijvende klinische effecten laten zien.

Gevensleben et al. (2009) Is Neurofeedback an Efficacious Treatment for ADHD? A Randomised Controlled Clinical Trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry, And Allied Disciplines, 50(7), 780-9

Het eerste grote multicentrische onderzoek (willekeurig gecontroleerd) dat de effectiviteit van SCP en TBR Neurofeedback bij ADHD laat zien, vergeleken met een semi-actieve controlegroep die aandachttraining onderging.

Gevensleben et al. (2010). Neurofeedback Training in Children with ADHD: 6-Month Follow-Up of a Randomised Controlled Trial. European Child & Adolescent Psychiatry, 19(9), 715-24

Onderstaand de follow-up gegevens van de bovenstaande Gevensleben et al. (2009) studie, die de blijvende klinische effecten laten zien na 6 maanden follow-up.

Steiner et al. (2014) In-School Neurofeedback Training for ADHD: Sustained Improvements From A Randomized Control Trial. Pediatrics, 133(3), 483 - 92

De klinische resultaten van een andere multicentrische willekeurig gecontroleerde studie waarbij TBR Neurofeedback vanuit de USA is toegepast, met de daarbij behaalde aanhoudende klinische effecten na follow-up.

Mayer et al. (2015) Neurofeedback of Slow Cortical Potentials as a Treatment For Adults with Attention Deficit-Hyperactivity Disorder. Clinical Neurophysiology.

De eerste resultaten van een gecontroleerde studie betreffende SCP Neurofeedback bij volwassenen met ADHD.

Holtmann et al. (2014) Neurofeedback in Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) - A Controlled Multi-centre Study of a Non-Pharmalogical Treatment Approach. BMC Pediatrics. 14, 202

Design van de grootste multicentrische studie tot op heden (gebruik makende van TheraPrax) over SCP Neurofeedback bij kinderen met ADHD: Gebaseerd op de conferentieverslagen kan gesteld worden dat de klinische resultaten positief zijn en binnenkort gepubliceerd zullen worden.

Overige beoordelingen ten aanzien van de effectiviteit van Neurofeedback bij ADHD

Mayer, K., & Arns, M. (2016). Electroencephalogram Neurofeedback: Application in ADHD and Epilepsy. Psychiatric Annals46(10), 594-600.

In dit artikel wordt de bewezen werkzaamheid van Neurofeedback bij psychiatrische aandoeningen beschreven, alsook de specifieke Neurofeedback protocollen die effectief zijn gebleken in de behandeling van ADHD.

Gevensleben et al. (2012). Neurofeedback in children with ADHD: Validation and challenges. Expert Review of Neurotherapeutics12(4), 447-60. doi:10.1586/ern.12.22

Een review over de effectiviteit van Neurofeedback bij ADHD door Gevensleben en collega’s (2012).

Mayer et al. (2013) One size fits all? Slow Cortical Potentials Neurofeedback: A Review. Journals of Attention Disorders, 17(5), 393 - 409

Een review over SCP Neurofeedback bij ADHD door Mayer, Wyckoff & Strehl.

Cortese et al. (2016) Neurofeedback for Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: Meta-Analysis of Clinical and neuropsychological outcomes from randomized controlled trials. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry

Een kritische review en meta-analyse van de Europese ADHD-Guidelines Group over Neurofeedback bij ADHD. Deze review ging hoofdzakelijk uit van docentclassificaties als objectieve indicatie voor verbetering. Daarbij alle studies in overweging genomen – inclusief enkele benaderingen waarvan bekend is dat deze ineffectief zijn – werden geen significante verbeteringen geconstateerd. Echter wanneer de meta-analyse beperkt werd tot de ‘standaard Neurofeedback protocollen’ zoals voorgesteld door Arns, Heinrich & Strehl (2014), bleken er wel significante klinische effecten waarneembaar in zowel de beoordelingen van de ouders als die van leerkrachten. Deze bevindingen ondersteunen de focus van de neuroCare Group op het gebruik van goed onderzochte Neurofeedback protocollen zoals SCP, TBR en SMR Neurofeedback.


Neurofeedback bij ADHD en slaapproblemen: 4-daagse curcus

Onze BCIA geaccrediteerde cursus is bestemd voor professionals werkzaam in de gezondheidszorg en onderzoekers die geïnteresseerd zijn in de toepassing van Neurofeedback bij de behandeling van ADHD en slaapproblemen.

Cursusdata en informatie

SCP-Neurofeedback: 2-daagse curcus

De cursus heeft betrekking op de neurofysiologische principes, leertheorie, technische eisen en therapeutische toepassing van slow-cortical-potential Neurofeedback (SCP) in therapeutische setting.

Cursusdata en informatie